Ы.Алтынсарин атындағы облыстық балалар кітапханасы

Каталогтар мен картотекалар жүйесі

Кітап – жан азығың.
Әр адамның ең жақын досы,
Өмірдегі досы кітап болуға тиіс.

                                                      М.Әуезов

Сендер кітапханаға кірген кезде, тек алдарыңда тұрғанашық сөрелердегі кітаптарды көресіңдер. Ал, кітап сақтау бөлімінде қаншама кітап бар екенін білсеңдер ғой?!. Ұлан-асыр! Осы үлкен кітаптар теңізінен қажет кітабынды қалай табуыңа болады? Бұл қазынаның құпиясын ашу үшін, сендер, каталогтар мен картотекаларды пайдалана білулерің керек.

Кітап қорының мазмұнын ашу үшін, жақсы ұйымдастырылған каталогтар мен картотекалар жүйесі жұмыс істейді, ол кітапханадағы анықтамалық-іздену аппараты.

Кітапханада бас алфавиттік каталог бар – онда, кітапханадағы бүкіл басылымдар жазылып көрсетілген. Оқырмандар үшін алфавиттік және жүйелі каталогтар жүргізіледі. 

Каталогтар арқылы, кітап сөресіне бармай-ақ, сырттай кітапханадағы бар бүкіл кітаптармен танысуға болады. Бұл ептілік сіздерге барлық уақытта қажет. Кітапханада бүкіл кітаптар жүйелі тәртіп бойынша топталған, ал, ішкі бөлімдерінде қатаң алфавит бойынша қойылады.

Карточкалы және электронды каталогтар кітапханадағы бар басылымды, яғни бүкіл қорды көрсетеді: кітаптар, дыбыс жазылымдары, диапозиттер, диафильмдер, бейне – жазылымдар, электрондық басылымдар.

Бір қорды тағы пайдалануға ыңғайлы болу үшін алфавиттік және жүйелі каталогтары ұсынылады. Алфавиттік каталогты қолдану өте ыңғайлы, егер автордың толық фамилиясын немесе мақаланың тақырыбын білсең болғаны. (бір ғана автор емес)

Жүйелі каталогтар мен картотекалар – әмбебапты жіктеу жүйесі – кітапханалық – библиографиялық жіктеу (КБЖ) бойынша құрылған. Ғылымдар және басқа да қозғалыстар, құбылыстар түрлі тақырыптар барлығының да өз кодтары болады. Кітапты табу үшін оның, шифрын білу керек. Мысалы: каталог карточкасында 84 саны – кітаптың көркем әдебиетке жазатындығын көрсетеді; 5 Каз – қазақ әдебиеті; Д 79 – авторлық белгісі. Әрбір кітаптың өз кітапшасы болады.

Мұнда, кітапханашы, кітаптың қашан кімге берілгендігі туралы белгі қояды.кітапханада оқырман электрондық каталогты пайдалануына болады.

                                Кітапхананың электрондық каталогы

Кітапхананың электрондық каталогы 2004 жылдан бастап қалыптасып келеді, онда кітапхана қорына түскен басылымдар (кітаптар, мерзімді басылымдар, түрлі ақпарат тасымалдаушы құралдардағы құжаттар) жайлы мәлімет көрсетіледі.

Электрондық каталогтағы іздеу қызметі әдебиеттің авторы, атауы, жарияланған жылы, басылымы, пәндік айдары, түйінді сөзі арқылы жүргізіледі.

                            Электрондық каталог бойынша іздеу алгоритмі

  1. Сұранысты еңгізу

«Запрос»графасына сұранысыңызды еңгізіңіз (тақырыбы, пәні, іздеу объектісі...).

  1. Каталогтарды таңдау

«Все каталоги»сілтемесіне басыңыз. «Выбор каталога» сілтемесіне басу арқылы қажетті бөлімдеріңізді таңдай аласыз (қажетті бөлімнің тұсын белгілеңіз).

  1. Сөздіктерді таңдау

«Все словари»сілтемесіне басыңыз. «Выбор словарей» сілтемесіне басу арқылы тиісті бөлімдерді таңдауға болады (қажетті бөлімнің тұсын белгілеңіз).

  1. Іздеу

Қажетті бөлімді таңдаған соң, «Сохранить запрос» белгісін басыңыз. «Найти» сілтемесін бассаңыз, сұраныс бойынша құжаттардың тізімі көрсетілген терезе ашылады.

Кітапхана қорынан табылған басылымдардың сұранысы кітапхананың залдарында іске асырылады.

Система каталогов и картотек

 

 

Заходя в библиотеку вы видите только книги в открытых полках, которые стоят перед вами. А вы же знаете что имеется столько книг в отделе хранения книг?!. Миллионы! И как же можно найти нужную тебе книгу из моря книг? Чтобы разгадать секрет этого сокровища, вам надо научиться пользоваться каталогами и картотеками.

Для раскрытия сути книжного фонда работают хорошо организованные системы каталогов и картотек, которые служат определительно-поисковым аппаратом.

В библиотеке есть главный алфавитный каталог – там показаны все издания, которые есть в библиотеке. Для читателей ведутся алфавитные и системные каталоги. 

С помощью каталогов можно ознакомиться со всеми книгами библиотеки дистанционно, для этого не нужно идти к книжной полке. Такая ловкость поможет вам всегда. В библиотеке все книги сгруппированы по системному порядку, а во внутреннем отделе они собраны строго по алфавиту. Карточные и электронные каталоги показывают весь книжный фонд библиотеки: книги, звуковые записи, диапозиты, диафильмы, видеозаписи, электронные издания.

Для удобства повторного использования фондом предлагаются алфавитные и системные каталоги. Пользоватся алфавитными каталогами очень удобно, для этого надо лишь знать имя и фамилию автора полностью и название статьи. (не только одного автора)

Системные каталоги и картотеки – система универсальной сортировки составлены по библиотечной – библиографической сортировке. У науки и всех движении, явлении, разных тем есть свои коды. Чтобы найти книгу надо знать его шифр. Например: цифра 84 в карточке каталога – указывает на то, что книга принадлежить к художественной литературе; 5 каз – казахская литература; д 79 – авторский знак. У каждой книги есть свое приложение.

Там, библиотекарь пишет информацию о том, когда и кому дана эта книга. В библиотеке читатель может пользоваться электронным каталогом.

 

 

Электронный каталог библиотеки

 

Электронный каталог библиотеки формируется с 2004 года, там указана вся информация об изданиях поступивших в библиотечный фонд (книги, периодические издания, разная информация о документах в электронных носителях).

Служба поиска в электронном каталоге осуществляется с помощью автора литературы, названия, год издания, издательства, тематики, ключевого слова.

Алгоритм поиска в электронном каталоге

1.        Введение запроса

В графе «Запрос» введите запрос (тема, предмет, объект поиска...).

1.        Выбор каталога

Нажмите ссылку «Все каталоги». Нажимая ссылку «Выбор каталога» вы можете выбрать нужные разделы (отметьте уголок нужного раздела).  

1.        Выбор словарей

Нажмите ссылку «Все словари». Нажимая ссылку «Выбор словарей» вы можете выбрать нужные разделы (отметьте уголок нужного раздела).  

1.        Поиск

После выбора нужного раздела нажмите ссылку «Сохранить запрос». Если нажмете ссылку «Найти», то появится окошко со списком документов по запросу.  

Запрос изданий найденных в электронным каталоге осуществляется в зале библиотеки.

Справочник Шымкента,